Đã từ lâu, lễ hội Đền thờ Nguyễn Phục phường Đông Quang đã trở thành nét đẹp đời sống văn hoá tinh thần không thể thiếu của người dân nơi đây.

Di tích lịch sử đền thờ Nguyễn Phục gắn với Đông Hải Đại vương Nguyễn Phục. Ông làm quan tới chức Hàn lâm Viện Đông Các Đại học sĩ, rồi làm chức Phó Tả Thị giảng. Khi vua Lê Thánh Tông đem quân đánh Chiêm Thành, Nguyễn Phục giữ chức Đô Chỉ huy sứ đốc vận chuyển quân nhu. Trong một lần tiếp tế quân lương gặp bão lớn ở Cửa Hới, Sầm Sơn, ông quyết định chờ tan bão mới đi nhằm bảo đảm an toàn cho người và tài sản, do đó quân lương bị chậm vài ngày. Quân luật khép ông vào tội bất tuân quân lệnh, xử tội chém đầu. Sau khi ông mất, xét công lao của ông đã đóng góp cho đất nước, vua Lê Thánh Tông đã truy tặng sắc phong là Thần Đông Hải Long vương và cho dựng đền thờ tại 72 nơi, trong đó có đền thờ tại làng Vệ Yên, phường Quảng Thắng cũ, nay là tổ dân phố 3, phường Đông Quang.

Người dân rước kiệu Đông Hải Đại vương - Thành hoàng làng Nguyễn Phục quanh làng.

Trải qua thời gian, đền thờ bị tàn phá, đồ thờ trong đền chỉ còn lại đôi ngựa, đế thờ, phiến đá... Năm 2000, bằng nguồn kinh phí xã hội hóa cùng sự quan tâm của địa phương, đền thờ Nguyễn Phục được xây dựng lại theo kiến trúc cũ. Hàng năm, lễ hội đền thờ Nguyễn Phục diễn ra trong 2 ngày (mùng 7 và 8 tháng Giêng). Phần lễ được cử hành với lễ rước kiệu Đông Hải Đại vương - Thành hoàng làng Nguyễn Phục đi quanh làng trong sự thành kính của người dân. Lễ tế được cử hành trang trọng tại đền thờ. Trong không gian trầm mặc của khói hương, các bậc cao niên thực hiện nghi lễ theo đúng trình tự truyền thống, mỗi tuần rượu, nén hương dâng lên đều thể hiện lòng biết ơn đối với bậc tiền nhân; đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mới mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, yên vui.

Trong không gian buổi lễ nhiều trò chơi, trò diễn được tổ chức. Đó là trò chạy chữ, tung cù, chơi cờ người, bịt mắt đánh trống, giao lưu văn nghệ, đánh bóng chuyền hơi...

Xếp chữ “ Thiên hạ thái bình”

Nổi bật trong số các trò diễn là việc làng Vệ Yên duy trì Đội chạy chữ “Thiên - hạ - thái - bình” gồm 100 người. Khi biểu diễn, mỗi bước chạy xếp chữ phải vừa khít, nhanh, sao cho toát lên được ý nghĩa của 4 chữ "Thiên - hạ - thái - bình”. Ngoài ra còn có câu lạc bộ võ thuật Tiêu Sơn, dàn trống hội 30 người biểu diễn...

Bên cạnh đó, các đội, các câu lạc bộ còn thường xuyên tập luyện và tham gia giao lưu, phục vụ các sự kiện lễ hội truyền thống, sự kiện văn hóa của tỉnh và tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Lê Hoàn, Tượng đài Lê Lợi, Thái miếu nhà Hậu Lê, Công viên Hội An, Quảng trường Lam Sơn...

Ông Đỗ Khắc Bình, Phó Ban trực Di tích lịch sử Đền thờ Nguyễn Phục chia sẻ: “Lễ hội không chỉ là hoạt động sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng mà trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh của người dân địa phương từ bao đời nay thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ đến thành hoàng làng Nguyễn Phục đã có công giúp dân, giúp nước và cầu cho một năm Quốc thái dân an. Lễ hội là dịp hội tụ những người con xa quê hướng về cội nguồn, biết trân trọng, gìn giữ bản sắc dân tộc, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp văn minh”.

Các thành viên ban quản lý di tích lịch sử đền thờ Nguyễn Phục thường xuyên lau dọn các hiện vật, đồ thờ tại đền.

Ông Lê Huy Chủ, thành viên Ban quản lý Đền, cho biết thêm: “Người dân làng Vệ Yên coi Lễ hội Đền thờ Nguyễn Phục và Di tích lịch sử Đền thờ Nguyễn Phục như một phần cuộc sống của mình. Dù bận việc gì, bà con cũng thu xếp công việc tham gia rất nhiệt tình, chu đáo và trách nhiệm. Bà con còn xã hội hoá, cung tiến mua trang phục tế lễ; trống, kiệu… để thực hiện nghi lễ đúng truyền thống, thể hiện sự trang trọng, chỉn chu.

Lễ hội Đền thờ Nguyễn Phục năm nào cũng thu hút đông đảo người dân tham gia, tạo khí thế rộn ràng những ngày đầu năm đã minh chứng cho những nỗ lực của các thế hệ người dân làng Vệ Yên trong gìn giữ và tiếp nối những giá trị truyền thống trong nhịp sống hiện đại.

Kim Oanh