Việt Nam hướng tới Chính phủ số toàn diện, mọi thủ tục hành chính thực hiện trên môi trường số
Tầm
nhìn đến năm 2035, Việt Nam xác định mục tiêu xây dựng quốc gia số phát triển bền
vững, toàn diện, trong đó mọi giao dịch giữa người dân và chính quyền sẽ được
thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Đây không chỉ là bước tiến về công nghệ
mà còn là sự chuyển đổi căn bản trong phương thức quản trị quốc gia, hướng tới
nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm
phục vụ.

Một trong những
nội dung trọng tâm để hiện thực hóa mục tiêu này là Đề án 06 giai đoạn
2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035, vừa được Phó Thủ tướng Hồ Quốc
Dũng phê duyệt tại Quyết định số 826/QĐ-TTg ngày 11/5/2026. Đề án xác định
rõ việc thúc đẩy ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử trong mọi
lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội, tạo nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia
toàn diện. Theo định hướng, đến năm 2035, Việt Nam sẽ hình thành hệ
thống Chính phủ số vận hành dựa trên dữ liệu. Trong đó, các cơ sở dữ liệu quốc
gia được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, lấy dữ liệu dân cư làm hạt
nhân. Việc điều hành của các cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ
liệu thời gian thực, bảo đảm tính chính xác, kịp thời và minh bạch trong quản
lý. Người dân sẽ không còn phải phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống
hay các thủ tục hành chính rườm rà. Thay vào đó, mọi giao dịch với cơ quan nhà
nước sẽ được thực hiện trực tuyến, nhanh chóng và thuận tiện. Các dịch vụ công
sẽ được thiết kế theo hướng cá nhân hóa, gắn với từng sự kiện trong cuộc đời
như khai sinh, học tập, việc làm, bảo hiểm, hưu trí và an sinh xã hội.
Giai đoạn
2026–2030, Đề án 06 tập trung triển khai 6 nhóm mục tiêu lớn, gồm: phục
vụ giải quyết thủ tục hành chính và dịch vụ công trực tuyến; thúc đẩy phát triển
kinh tế số, xã hội số; phát triển công dân số; hoàn thiện hạ tầng dữ liệu và hệ
sinh thái số; bảo đảm an sinh xã hội gắn với an ninh, trật tự; và thúc đẩy
nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo. Một trong những yêu cầu quan
trọng là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dân cư theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch,
sống, thống nhất, dùng chung”. Dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương sẽ được
liên thông, hạn chế tối đa tình trạng trùng lặp, phân tán, từ đó nâng cao hiệu
quả quản lý nhà nước và chất lượng cung cấp dịch vụ công. Cùng với
đó, hệ thống dịch vụ công trực tuyến sẽ tiếp tục được tái cấu trúc theo hướng
đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm thành phần hồ sơ, tăng cường khai
thác dữ liệu đã có. Người dân và doanh nghiệp chỉ cần sử dụng một tài khoản duy
nhất để đăng nhập và thực hiện xuyên suốt các dịch vụ công trên nhiều nền tảng
khác nhau, thay vì phải kê khai lại nhiều lần như trước đây.
Đáng chú ý,
trí tuệ nhân tạo (AI) và trợ lý ảo sẽ được tích hợp mạnh mẽ vào hệ thống giải
quyết thủ tục hành chính. Từ tháng 9/2026, các cơ quan chức năng sẽ triển khai
AI hỗ trợ người dân trong việc tra cứu, hướng dẫn và thực hiện thủ tục hành
chính, góp phần giảm thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao mức độ hài lòng của người
dân. Song song với đó, mô hình “Trạm công dân số” sẽ được nghiên cứu
triển khai tại các địa điểm công cộng, trung tâm hành chính và khu dân cư, dự
kiến từ tháng 01/2027. Đây sẽ là điểm hỗ trợ trực tiếp người dân trong việc tiếp
cận và sử dụng các dịch vụ số, đặc biệt đối với người cao tuổi và người ít có
điều kiện tiếp cận công nghệ. Trong lĩnh vực phát triển kinh tế –
xã hội, chương trình tập trung thúc đẩy ứng dụng dữ liệu dân cư và định danh điện
tử trong các hoạt động tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử, y tế, giáo dục,
nông nghiệp, logistics và du lịch. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản
lý mà còn tạo động lực thúc đẩy kinh tế số phát triển mạnh mẽ. Các
mô hình đô thị thông minh cũng được đẩy mạnh nghiên cứu và triển khai, trong đó
có “bản sao số” và “mô hình địa điểm số”. Những mô hình này cho phép kết nối dữ
liệu dân cư với dữ liệu hạ tầng, giao thông, môi trường và dịch vụ đô thị, góp
phần nâng cao năng lực quản lý, điều hành đô thị hiện đại, hiệu quả. Ở
góc độ phát triển công dân số, ứng dụng VNeID được xác định là nền tảng
trung tâm. Ứng dụng này không chỉ phục vụ định danh, xác thực điện tử mà còn
tích hợp nhiều tiện ích như lưu trữ giấy tờ số, chữ ký số, thanh toán điện tử,
ví điện tử và là kênh giao tiếp chính thức giữa người dân với cơ quan nhà nước,
doanh nghiệp và xã hội. Kho dữ liệu số cá nhân và ví giấy tờ điện tử
sẽ từng bước thay thế giấy tờ truyền thống, giúp người dân thực hiện các giao dịch
hành chính và dân sự một cách nhanh chóng, an toàn và minh bạch hơn. Đây là bước
tiến quan trọng hướng tới xã hội không giấy tờ trong nhiều lĩnh vực.
Tầm nhìn đến
năm 2035, Việt Nam đặt mục tiêu nằm trong nhóm 50 quốc gia dẫn đầu thế giới về
đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trở thành trung tâm kết nối dữ liệu và phát
triển công nghiệp số của khu vực châu Á. Để đạt được mục tiêu này, yêu cầu đặt
ra là phải hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về dữ liệu, an ninh mạng, đồng
thời đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Khi mọi giao
dịch giữa người dân và chính quyền được thực hiện trên môi trường số, bộ máy
hành chính sẽ trở nên minh bạch, hiệu quả hơn, giảm chi phí xã hội, đồng thời
nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Đây chính là nền tảng quan trọng để Việt
Nam tiến tới một nền quản trị hiện đại, thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm
và lấy người dân làm chủ thể phục vụ trong giai đoạn phát triển mới.